Doodstraf, geseling en brandmerken in Enkhuizen.

In de nacht van 21 op 22 februari 1845 drongen drie personen binnen in de woning van de 70-jarige weduwe Grietje Zwagerman – Kool aan de Hoofdstraat in Bovenkarspel met de bedoeling haar te beroven. Haar knecht Klaas Singer werd daarbij met een mes gestoken. De daders waren Pieter Pietersz Out 29 jaar wonende aan het Westeinde in Enkhuizen, zijn 22-jarige broer Jan Pietersz Out, slachterknecht en Jan Sijmens, oud 30 jaar, van beroep slachter, beiden wonende in Amsterdam. Ze stalen f 2000,-, aan zilveren voorwerpen en kostbare kleding. De daders werden opgespoord in de woning van de vader van Pieter en Jan Out . Alle drie waren ze eerder met justitie in aanraking geweest en gestraft met een “onterende straf”.

"Lees verder ...”

Gepubliceerd door Siem Duys op 08-10-2026

Zwemmen door de jaren heen

Zwemmen hebben kinderen altijd graag gedaan. In een stad met zoveel water is het handig als je kunt zwemmen. Maar een zwemdiploma halen, zoals nu, bestond honderd jaar geleden nog niet.

Je ging al wel naar de Zuiderdijk, waar je in de Zuiderzee tussen de bruinvissen kon zwemmen volgens het verhaal, dat ik lees in het eerste deel van ‘de Kroniek van Enkhuizen’, geschreven door Klaas Koeman.

"Lees verder ...”

Gepubliceerd door Charissa Franke-Roskam op 26-08-2026

Spelevaren in Het Grootslag

Sinds de 17e eeuw is het zeilen met schuiten en tentjachtjes in de polder Het Grootslag heel populair. Vooral de Oude Gouw was geliefd, op het brede water had je meer ruimte om te manoeuvreren. Tot aan de verkaveling van 1974 was de gehele polder bevaarbaar en elk dorp of stad had via het water verbinding met elkaar. In Enkhuizen was het varen en zeilen met schuitjes of tentjachtjes (vaak met glazen opbouw) vooral op zondagmiddag, feestdagen, Broekermarkt in Grootebroek en op dagen dat er niet werd gewerkt een leuk uitje Op twee schilderijen van Het Grootslag zie je hoe er werd geroeid, geboomd, gevist en gejaagd. De heren, meestal met een hoge hoed, zaten in hun vaartuigen, de dames keken vanaf de walkant toe.

"Lees verder ...”

Gepubliceerd door Siem Duys op 02-07-2026

Sprookjesachtig Enkhuizen

Door de Engelse oorlog (1780-1784) en de Franse bezetting onder Napoleon, nam de armoede in Enkhuizen schrikbarend toe: scheepvaart, visserij en handel lagen nagenoeg stil.

De armoede was zo groot dat het stadsbestuur ten einde raad was. Bijna iedereen was werkloos en ondervoed. Enkel Hiltje Willems verdiende goed, zij moest het onkruid tussen de straatstenen wieden. De leegloop van de stad, in 1812 van ongeveer 7000 naar 5000 inwoners, betekende dat veel woningen leeg stonden en werden afgebroken om het puin te verkopen. Vaak moest je de gevel laten staan om de stad nog leefbaar te laten lijken. Een reiziger merkte op dat er meer schuttingen dan huizen waren. Er was geen geld voor straatverlichting, de mensen moesten een kaars voor hun raam plaatsen, ’s nachts gebeurden er namelijk veel ongelukken. De bevolking dumpte het puin van hun afgebroken huizen op straat.

"Lees verder ...”

Gepubliceerd door Jorien Kant op 02-07-2026

‘Steen als kroon op werk in oude gouw’

Zo begint het krantenartikel in de Enkhuizer Courant van 16 juni 1971. Over welke steen gaat dit?

Deze steen hoort bij de 21 nieuwbouwhuizen van een ‘Leerlingenbouwplaats’ aan de Abelenstraat en Prunuslaan in Oude Gouw. De firma Weel uit Grootebroek bouwt deze in opdracht voor de ‘Stichting Verbetering Volkshuisvesting’. De toekomstige bouwvakkers komen van de technische scholen uit Alkmaar, Enkhuizen en Grootebroek. Ze kunnen een jaar lang leren en wat verdienen op de bouwplaats. Timmeren en metselen onder toeziend oog van Rinus van Oudenaarde en Jaap Bleeker. De opzichter is Klaas Holwerda. Timmerwerk wordt voorbereid in de werkplaats van firma Weel.

"Lees verder ...”

Gepubliceerd door Charissa Franke-Roskam op 29-05-2026

Kareek, Mosselstein, Perzie (1750 – 1766)

Door de oorlog tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten komt het eiland Kharg regelmatig in het nieuws. Het is gelegen in het noorden van de Perzische Golf nabij Basra. Dit eiland is van het grootste belang voor de olie-export. De kust van Iran ligt aan ondiep water waar geen grote olietankers kunnen afmeren, dit kan wel bij het eiland Kharg. Daarom lopen er olieleidingen vanaf het vasteland naar dit eiland om de olie met supertankers via de straat van Hormuz naar de rest van de wereld te vervoeren.
Ongeveer 90% van de Iraanse olie wordt op deze manier geëxporteerd.

Maar wat heeft Kharg met Enkhuizen te maken?

"Lees verder ...”

Gepubliceerd door Siem Duys op 24-05-2026

ALV april 2026

Rond de 90 leden zijn afgekomen op de uitnodiging om de algemene ledenvergadering bij te wonen. Voorzitter Klaas Koeman opent de vergadering en handelt het formele deel van de vergadering voortvarend in ongeveer 20 minuten af.
De voorzitter van de kascommissie geeft aan tevreden te zijn over het gevoerde financiële beleid en de aanwezigen bekrachtigen met applaus het voorstel om het bestuur decharge hiervoor te geven.
Het voorstel voor het Huishoudelijk Reglement en de Regeling Financiële Fondsen worden met algemene stemming aangenomen. Ook de benoeming van Berend van der Veer als nieuw bestuurslid wordt algemeen gesteund.

Het tweede deel van de avond is gevuld met een lezing van Sander Wassink over de Geuzen in Enkhuizen. In een vlot tempo vertelt Sander ons over de aanloop naar 1566, de Reformatie, de Hagenpreken, de Beeldenstorm en de Raad van Beroerten. Zijn verhaal ondersteunt hij rijkelijk met vele afbeeldingen en voorbeelden uit Enkhuizen.

Rond 22 uur sluit de voorzitter de bijeenkomst.

Gepubliceerd door Redactie op 24-04-2026

Naakt op zolder.

In 1976 werd het pand op de hoek van de Westerstraat en de Van Bleiswijkstraat (nu De Eendracht in Van Bleiswijk) door het Groene Kruis van de gemeente gekocht. Bouwbedrijf Ramkema en Dangermond nam de verbouwing en restauratie van het rijksmonument op zich. Tijdens de bouw stonden er containers met afval. Uit één van die containers nam de heer Ramkema een paar rollen mee die zijn aandacht hadden getrokken. Hij gaf ze aan de Vereniging Oud Enkhuizen, daar raakten ze in vergetelheid. Tot we in de winter van 2022 eindelijk eraan toe kwamen de rollen die op de vliering lagen te bekijken.

"Lees verder ...”

Gepubliceerd door Jorien Kant op 14-04-2026

Behoud maritiem erfgoed.

Zuiderzeegemeenten werken samen aan behoud maritiem erfgoed.
Dertien gemeenten rond het voormalige Zuiderzeegebied maken zich sterk voor behoud van het Nederlands historisch varend erfgoed. We hebben het dan over de klippers, botters en tjalken die op de voormalige Zuiderzee varen en nog steeds sfeerbepalend zijn in de havens van de historische steden rond het IJsselmeer, het Markermeer en de Waddenzee.
Onder de vlag van de gemeente Enkhuizen en de Vereeniging van Zuiderzeegemeenten (VZG) wordt beleid gemaakt om het maritiem erfgoed juridisch te kunnen borgen. Om een voorbeeld te geven, op dit moment is het nog niet mogelijk om roerende goederen als schepen de status van monument te geven.
Het project is inmiddels in beeld om landelijke erkenning te krijgen als boegbeeldproject.

Meer over deze ontwikkeling zie: Zuiderzeegemeenten werken samen aan behoud maritiem erfgoed op "ONH.nl”.

Gepubliceerd door Redactie op 12-04-2026

Agenda

Overige

31-10Archief/bibliotheek open

Ter informatie

Deze site gebruikt javascript om het navigeren te vergemakkelijken. Uw browser staat dat momenteel niet toe.

Uiteraard kunt u onze pagina's blijven bekijken, alleen zal de functionaliteit beperkt zijn.

U kunt javascript overigens veilig inschakelen, we tonen u geen advertenties en we gebruiken geen ook trackers of soorgelijke ongein.

Hoe zet ik javascript aan?

Contact

Word lid !